6 مارس 2025- در مقاله ی اخیر در ژورنال JAMA Network Open، محققان رابطه ی بین الگوهای خواب در دراز مدت و سطح قند خون را بررسی کردند. هدف آنها این بود که بفهمند آیا زمان ‌بندی دیرهنگام خواب یا مدت زمان ناکافی خواب بر تنظیم قند خون تأثیر منفی می ‌گذارد، فرآیندی که برای پیشگیری از دیابت و سایر بیماری‌های متابولیک حیاتی است.

یافته ‌های آنها نشان می‌ دهد که دیر به خواب رفتن و کمبود خواب، هم به طور جداگانه و هم به صورت ترکیبی، با کنترل ضعیف قند خون مرتبط هستند. این موضوع بر اهمیت عادات خواب سالم در کاهش خطر دیابت و بهبود سلامت متابولیک تأکید می ‌کند.

پیشینه

خواب برای سلامتی و تندرستی ضروری است. بد خوابی، چه به دلیل دیر خوابیدن و چه به دلیل نخوابیدن به مقدار کافی، با مشکلات سلامتی متعددی از جمله افزایش وزن، ضعف ایمنی و التهاب مرتبط است.

خواب ضعیف همچنین می تواند بر کنترل قند خون تأثیر منفی بگذارد. در حالی که مطالعات قبلی خواب را با سطح قند خون ناشتا مرتبط می ‌دانستند، اما اثرات آن بر نوسانات روزانه قند خون و بنابراین، مدیریت دیابت به طور کامل بررسی نشده است.

پیشرفت‌ها در فناوری پایش مداوم قند خون (CGM) به محققان این امکان را می ‌دهد تا تغییرات قند خون را در طول زمان ردیابی کنند و این امکان را فراهم می ‌آورد تا تأثیر طولانی ‌مدت الگوهای خواب بر پویایی قند خون را بررسی کنند.

در مورد این مطالعه

تیم تحقیقاتی بررسی کردند که چگونه طول مدت خواب و زمان بندی خواب بر کنترل قند خون در افراد میانسال و مسن در گوانگژوی چین تأثیر می گذارد. آنها همچنین بررسی کردند که آیا شروع دیرهنگام خواب و مدت زمان کم خواب به صورت ترکیبی به بدتر شدن تنظیم قند خون منجر می شوند یا خیر. آنها این فرضیه را مطرح کردند که افرادی که دیر به خواب می روند و خواب کوتاه تری دارند، بدترین کنترل قند خون را دارند.

شرکت کنندگان بین 46 تا 83 سال سن داشتند و پنج سال یا بیشتر در گوانگژو زندگی کرده بودند. آنها از دستگاه CGM استفاده کردند که سطوح قند خون را در فواصل 15 دقیقه ای به مدت 14 روز اندازه گیری می کرد. تیم تحقیقاتی از این داده ها برای محاسبه معیارهای کنترل قند خون، از جمله نوسانات قند خون (نوسانات گلایسمی)، نسبت زمانی که قند خون فرد در محدوده طبیعی 3.9 تا 10 میلی مول در لیتر (زمان در محدوده) باقی می ماند و میانگین سطح قند خون روزانه استفاده کرد.

مدت زمان خواب در سه نقطه بین سال‌های 2013 و 2023 با استفاده از داده‌های گزارش ‌شده توسط خود افراد جمع ‌آوری شد، در حالی که داده ها در مورد زمان شروع خواب در دو نقطه بین سال‌های 2017 و 2023 جمع ‌آوری شد و شامل اطلاعاتی در مورد زمان خواب معمولی یک فرد و مدت زمان خوابیدن او بود. از 2345 شرکت کننده که در ابتدای مطالعه ثبت نام کردند، 1156 نفر برای تجزیه و تحلیل مدت زمان خواب و 1109 نفر برای تجزیه و تحلیل زمان خوابیدن در نظر گرفته شدند.

با استفاده از این داده‌ها، پژوهشگران از مدل ‌سازی مسیر مبتنی بر گروه برای بررسی روابط آماری بین کیفیت خواب و تنظیم قند خون استفاده کردند. ابتدا، شرکت‌ کنندگان را بر اساس الگوهای خواب به گروه‌ های مختلف طبقه ‌بندی کردند: چهار گروه بر اساس مدت زمان خواب (خواب کافی، کمی ناکافی، نسبتاً ناکافی، و به شدت ناکافی) و دو گروه بر اساس زمان ‌بندی خواب (افرادی که عادت دارند در ابتدای شب بخوابند و افرادی که عادت دارند تا دیر وقت بیدار بمانند). این داده‌ها با استفاده از مدل‌های رگرسیون تحلیل شدند که برای عوامل مختلف سبک زندگی و جمعیت‌شناسی تنظیم شده بودند.

یافته ها

دیر خوابیدن مداوم به طور مستقل با بی ثباتی قند خون، بدون توجه به طول کل خواب مرتبط بود، که نقش ریتم شبانه روزی را در سلامت متابولیک برجسته می کند.اگر چه کمبود شدید خواب باعث نوسانات بیشتر قند خون می شد، ناکافی بودن متوسط مدت زمان خوابیدن ​​اثرات آماری واضحی را نشان نمی داد، محققان معتقدند که این امر احتمالاً به دلیل محدودیت اندازه ی مطالعه است.

میانگین سنی شرکت کنندگان 63 سال و 70.6 درصد زن بودند. در ابتدا، میانگین مدت خواب 6.9 ساعت در شب بود که در اولین پیگیری به 6.6 ساعت و در دومین پیگیری به 6.4 ساعت کاهش یافت. در طول اولین پیگیری، نزدیک به 72 درصد گزارش کردند که قبل از نیمه شب می خوابند.

گروهی که خواب کافی داشتند 11.5 درصد از شرکت کنندگان را تشکیل می دادند و 8 تا 8.4 ساعت در شب می خوابیدند. بیش از 55٪ خواب ناکافی خفیف (بین 6.8 تا 7.2 ساعت در شب) را گزارش کردند، در حالی که 27.3٪ بین 5.5 تا 6 ساعت در شب می خوابیدند که به عنوان نسبتاً ناکافی طبقه بندی می شد. تنها 5.7 درصد از افراد کمبود خواب شدید داشتند (بین4.1 تا 4.7 ساعت در شب می خوابیدند).

محققان مشاهده کردند که خواب کمتر به طور قابل توجهی با تغییر پذیری گلایسمی بالاتر مرتبط است، با ضریب تغییرات 1.17 درصد بیشتر برای افراد با کم خوابی خفیف و 2.87 درصد بیشتر برای افرادی که به شدت دچار کمبود مدت زمان خواب بودند. انحراف معیار(SD)، دامنه ی میانگین گلایسمی (MAGE)و میانگین تفاوت‌های روزانه (MODD) نیز بیشتر بود. خواب ناکافی شدید نیز با ثبات کمتر قند خون همراه بود، با کاهش 3.11 درصدی در زمان قرار داشتن قند خون در محدوده ی طبیعی (3.9-10 میلی‌مول در لیتر).

از جمعیت مورد بررسی،79.2 درصد در ساعات اولیه ی شب می خوابیدند در حالی که 20.8 درصد دیر می خوابیدند. افرادی که دیر می‌ خوابیدند نیز تغییر پذیری گلایسمی بالاتری داشتند، با ضریب تغییرات 1.18 درصدی، و همچنین SD و MODD بالاتر.

با توجه به تأثیر ترکیبی مدت زمان خوابیدن و زمان خوابیدن، افرادی که هم خواب ناکافی داشتند و هم دیرهنگام می خوابیدند، بدترین تغییرپذیری گلایسمی را داشتند، با بالاترین ضریب تغییرات، SD، MAGE و MODD. همچنین افرادی که دیر می‌ خوابیدند، تغییرپذیری قند خون بدتری نسبت به افرادی که زود می‌ خوابیدند در تمام دسته‌های مدت زمان خواب داشتند. با این حال، پژوهشگران اشاره کردند که زیرگروهی که مدت زمان خواب کافی داشتند اما بطور مداوم دیر می خوابیدند، تنها ۱.۱٪از جمعیت مورد بررسی را تشکیل می ‌دادند که این امر، قابلیت اطمینان و تعمیم ‌پذیری نتایج استخراج ‌شده از این گروه را محدود می‌ کند.

نتیجه گیری

در این مطالعه، محققان با استفاده از روش‌های ردیابی طولانی ‌مدت، ارتباط واضحی بین عادت‌های بد خواب و افزایش نوسانات در سطح قند خون ایجاد کردند. روش‌های آنها علیت معکوس و سوگیری ‌های ناشی از آزمایشات با طرح‌ های مقطعی یا اندازه‌ گیری‌های تک دوره‌ای را رد کرد. با این حال، داده های خواب گزارش شده توسط خود افراد ممکن است منجر به عدم دقت شده و در نتیجه اثرات اختلالات خواب را به طور کامل آشکار نکرده باشد. علاوه بر این، این مطالعه به بزرگسالان چینی میانسال و مسن‌ محدود بود که تعمیم‌ پذیری این یافته‌ها را به سایر گروه‌های سنی یا قومیت‌ ها محدود کرد، بنابراین برای تأیید اینکه آیا اثرات مشابه در جمعیت‌ های جوان ‌تر یا متنوع ‌تر رخ می‌ دهد، به تحقیقات بیشتری نیاز است.

اطمینان از خواب کافی و خوابیدن در ابتدای شب می تواند به تثبیت سطح قند خون و کاهش خطرات سلامتی کمک کند. این یافته ها خواب را به عنوان یک عامل کلیدی در مدیریت قند خون و سلامت کلی متابولیک برجسته می کند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250306/Want-stable-blood-sugar-Go-to-bed-earlier-and-sleep-longer-study-reveals.aspx